Η Κρητική διατροφή έχει υπάρξει αρκετές φορές θέμα μελετών μιας και είναι από τις αρχαιότερες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο. Η ποικιλία της σε γεύσεις, αρώματα, υλικά και τεχνοτροπίες την καθιστούν μια από τις ιδανικότερες διατροφές για την προαγωγή της υγείας. Το 1960 έρευνα που διεξήχθει από τον Αμερικανό Ανσέλ Κις και τους συνεργάτες του έδειξε ότι ο πληθυσμός της Κρήτης παρουσίαζε την καλύτερη κατάσταση υγείας και τα μικρότερα ποσοστά θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο και καρκίνο, σε σχέση με όλους τους άλλους πληθυσμούς που μελετήθηκαν.

Διαφορές Κρητικής με Μεσογειακής διατροφής

Olive Oil - Yialos

Οι διαφορές ξεκινούν με το λίπος. Οι Κρητικοί συνήθιζαν να καλύπτουν τις ανάγκες του οραγινσμού τους σε λίπος με το ελαιόλαδο και όχι με ζωικά παράγοντα. Μάλιστα είχαν τις υψηλότερες καταναλώσεις σε ελαιόλαδο και από άλλες μεσογειακές χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία. Το κόκκινο κρέας, τουλάχιστον παλαιότερα, το κατανάλωναν μόνο σε γιορτές ή κάθε 1 με 2 εβδομάδες τις Κυριακές, ενώ το κοτόπουλο ήταν πιο συχνό στα πιάτα τους. Χοιρινό κρέας προτιμούσαν μόνο σε γιορτές όπως τα Χριστούγεννα. Γενικότερα η κατανάλωση κόκκινου κρέατος ήταν περιορισμένη σε αντίθεση με αυτή των πουλερικών και του κουνελιού. Φυσικά η κατανάλωση ψαριών είχε την προτεραιότητα της μιας και η Κρήτη είναι ένα (μεγάλο) νησί. Περιοχές που δεν ήταν κοντά στη θάλασσα προτιμούσαν και αυτές το ψάρι 1 με 2 φορές την εβδομάδα αλλά σε παστή μορφή αντί φρέσκου.

Περιορισμένη προτίμηση έδειχναν στα γαλακτομικά μιας και το γάλα και το τυρί είχαν μια πολύ μικρή εβδομαδιαία κατανάλωση της τάξεως του ενός ποτυριού γάλα την ημέρα ή 20γρμ τυρί. Την ίδια προτίμηση είχαν και τα αυγά που έφταναν τα 2-3 εβδομαδιαίως.

Οι Κρητικοί καταναλώναν άφθονο ψωμί και παξιμάδια αλλά με πίτουρο. Το λευκό ψωμί δεν ήταν στο καθημερινό τους πιάτο. Τις ανάγκες τους για άμυλο τις κάλυπταν με πατάτες και όσπρια σε αντίθεση με άλλες Ευρωπαικές χώρες που προτιμούσαν τα μακαρόνια. Τη μεγάλη διαφορά όμως έκανε η κατανάλωση σε φρούτα και χόρτα. Το κλίμα της Κρήτης βοηθά στην ανάπτυξη πολλών ποικιλίων χόρτων, μπαχαρικών και βοτάνων αρκετά από τα οποία είναι πλούσια σε λιπαρά οξέα και βιταμίνες. Η κατανάλωση των παραπάνω ήταν καθημερινή συνήθεια και σε καλές ποσότητες.

Ntakos - Yialos

Τέλος αλλά εξίσου σημαντικοί ήταν οι χοχλιοί! Τα σαλιγκάρια ήταν από παλιά η πηγή πρωτείνης των Κρητικών μιας και υπήρχαν άφθονα και είναι πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα (μεγαλύτερη συγκέντρωση λιπαρών από τα σαλιγκάρια της Γαλλίας).

Συμπερασματικά, βλέπουμε πως για μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή πρέπει να πάρουμε παραδειγμα από τις Κρητικές συνήθειες. Λίγο κόκκινο κρέας, συχνότερα ψάρια, θαλασσινά και κοτόπουλο και άφθονα φρούτα, λαχανικά (βραστά και ωμά), όσπρια και βότανα. Τους παραπάνω “κανόνες” θα τους συναντήσει κανείς σε κάθε πρόταση για αδυνάτισμα, ενδυνάμωση ή αλλάγη του διατροφολογίου. Για τους κοχλιούς δεν επιμένουμε! Περί ορέξεως…..